Een onmogelijke liefde

Na meer dan 30 jaar komt er een eind aan de juridische strijd om haar erfenis en Elisabeth de Flines krijgt ten slotte het beheer over wat er rest van haar vaders boedel. In deze proceszak uit het archief van de Weeskamer zaten de stukken met betrekking tot één van de laatste rechtzaken in deze kwestie tussen Elisabeth en haar twee halfbroers Jacob en Pieter.

Verliefd op de knecht

Elisabeth is de enige dochter uit het eerste huwelijk van Jacob de Flines, een schatrijke handelaar in zijde. Als zij trouwt heeft ze recht op het prachtige grachtenpand aan de Herengracht waar de familie woont. Zo is het bepaald in het testament van haar grootvader aan moederszijde. Maar dat weet Elisabeth niet. En als Elisabeth er van door gaat met Eduart, de knecht van haar vader, stelt die alles in het werk om een huwelijk te voorkomen.

Onderduiken en doorgaan

Het jonge paar duikt onder bij zijn familie in de hoop dat de tijd en de komst van een kleinkind vader van gedachten zullen doen veranderen. Maar dat blijkt niet het geval. In tegendeel; er ontstaat een uitzichtloze juridische strijd. Er volgen processen voor Schout en Schepenen in Amsterdam, voor het Hof van Holland en voor de Hoge Raad in Den Haag, en, na een door vader gearrangeerd huwelijk in Friesland, ook voor het Hof van Friesland. Voor notarissen worden talrijke verklaringen afgelegd. De strijd is nauwkeurig te volgen in de archieven.

Testament

Als Elisabeth pas na meer dan 10 jaar eindelijk ontdekt hoe groot haar moeders bruidschat is, is ze verbijsterd. In een testament dat ze in 1715 opmaakt ten gunste van haar oudste dochter Maria schrijft ze: ‘ik wens en begeer dat de trouweloze handelingen van mijn vader publiek en openbaar zullen worden, desnoods na mijn dood.’

De familievete tot in details ontrafeld

Machiel Bosman heeft deze wens van Elisabeth in 2008 vervuld. Na een diepgaand en nauwkeurig gedocumenteerd onderzoek in de archieven beschreef hij op verzoek van de familiestichting De Flines het familiedrama in ‘Elisabeth de Flines, een onmogelijke liefde in de achttiende eeuw’.

Handelingsonbekwaam

Het verhaal van Elisabeth is schokkend. Het kapitaal van haar moeders familie is weliswaar voor haar gereserveerd, maar omdat ze voor de wet als vrouw ‘handelingsonbekwaam’ is, is ze afhankelijk van de mannen die over haar lot kunnen beslissen: haar vader, de echtgenoot die met haar vader samenspant en haar voogden.