Chirurgijnsboek

nr. 000366000001_002

Gildeboek

In het archief van het gilde van de chirurgijns, de heelmeesters, bevindt zich dit boek met aantekeningen van het gilde uit de 17de en de 18de eeuw. Op deze bladzijde is te lezen dat op 28 januari 1656 een zekere Jores Fonteijn van Diest opgehangen is. Zijn lichaam werd daarna gebruikt in de anatomische les van dr. Joan Deyman.

Anatomische les

Het chirurgijnsgilde verzorgde vakonderwijs in de vorm van anatomische lessen. Die werden gegeven in het Theatrum Anatomicum in de Waag op de Nieuwmarkt. Een ‘praelector’, later professor genoemd, verzorgde de lessen. Die vormden ook een populair spektakel voor de burgerij. Het gilde verdiende er goed aan. De drie lessen die dr. Deyman in 1656 gaf, leverden 187,60 gulden op.

Aderlaten

De chirurgijns hadden over het algemeen hele praktische bezigheden: het verwijderen van galstenen, staar en uitwendige tumoren, het lichten van schedels, het aderlaten, het zetten van bloedzuigers, het toedienen van lavementen en het ‘koppen’. Daarbij zetten ze een heet glas op de huid om een infectie ‘eruit te trekken’.

Deyman en Rembrandt

De geneesheer Joan Deyman verzorgde als ‘praelector anatomiae’ – hoogleraar anatomie – van het chirurgijnsgilde de openbare anatomische lessen in Amsterdam. Zijn voorganger, dr. Nicolaas Tulp, had in 1632 zijn anatomische les door Rembrandt laten vastleggen. Het schilderij had zoveel succes dat ook Deyman in 1656 een van zijn lessen door Rembrandt liet schilderen. De schilderijen hingen in het Anatomisch Theater in de Waag.
Anatomieboek van het Chirurgijnsgilde, 1656. Nummer: 000366000001_002

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<