Bevolkingsregister

Bevolkingsregister

Vanaf 1850 is in Amsterdam de hele bevolking geregistreerd. In het bevolkingsregister wordt van iedere inwoner van Amsterdam naam, geboortedatum, woonplaats, plaats in het gezinsverband, beroep, godsdienst, verhuizingen en overlijdensdatum genoteerd.

Gezinskaarten

Vanaf 1893 tot 1939 werd voor de bevolkingsregistratie gebruik gemaakt van een kaartsysteem. Per gezin werd op naam van het gezinshoofd een kaart gemaakt, waarop wijzigingen in de samenstelling van het gezin nauwkeurig bijgehouden werden. De gezinskaarten bleven tot 1939 in gebruik. Daarna kwam er een kaartsysteem per persoon. De gezinskaarten werden verfilmd en opgeborgen op de zolder van het Bevolkingsregister.

Aanslag op het bevolkingsregister

In de Tweede Wereldoorlog vormde het Bevolkingsregister een waardevolle bron van informatie voor de Duitse bezetter. Om de Duitse administratie te saboteren pleegde een verzetsploeg onder leiding van Gerrit van der Veen en Willem Arondéus op 27 maart 1943 een aanslag op het Bevolkingsregister. Solidaire brandweerlieden droegen hun steentje bij door bewust grote waterschade te veroorzaken. De originele kaarten werden naar men dacht allemaal vernietigd.

Per ongeluk bewaard?

In 2011 werd bij de dienst Persoonsgegevens een doos met 28 originele kaarten gevonden, weggestopt in een kast. Niemand weet waarom deze kaarten ooit van de rest werden gescheiden. Waarschijnlijk zit er geen bijzonder verhaal achter, maar zijn ze destijds gewoon 'vergeten'.

Gezinskaart burgemeester De Vlugt

Evneens om onbekende redenen werd in 1946 de gezinskaart van burgemeester De Vlugt van Amsterdam gereconstrueerd. Wellicht heeft de ingelijste kaart eerst in de werkkamer van de burgemeester gehangen en is daarna ingelijst en wel, overgedragen aan het Stadsarchief.
Willem de Vlugt was vanaf 1921 burgemeester van Amsterdam. In 1941 werd hij na de Februaristaking door de Duitsers met pensioen gestuurd. De gezinskaart leert dat De Vlugt ook makelaar, aannemer en timmerman is geweest. De laatste 2 beroepen zijn doorgestreept.

Gezinskaarten en genealogie

De films van de 300.000 gezinskaarten zijn gedigitaliseerd. Bezoekers van het Stadsarchief kunnen de images van de gezinskaarten gratis bekijken en via de website kunt u de scans kopen en downloaden.