Een rattenvanger

Tegel met rattenvanger, rond 1640 Anterieur, Leiden

De pest werd verspreid door vlooien die op met pest besmette ratten leefden. Het ging om de Zwarte rat. De rat leefde dicht op de mensen, verschafte zich makkelijk toegang tot de houten huizen en nestelde zich in het stro waarop de armen sliepen. De aanwezigheid van ratten was een alledaags verschijnsel. Dat de pest verband hield met deze dieren werd door niemand vermoed. Vlooien werden door sommige artsen zelfs nuttig gevonden, omdat zij een teveel aan bloed zouden verhelpen.