Genealogisch onderzoek kan vastlopen als één van de voorouders afkomstig blijkt te zijn uit een plaats die in geen enkele hedendaagse atlas meer te vinden is. En hoe ouder het document waar die herkomstplaats in vermeld staat, hoe lastiger het is om te achterhalen om welke plaats het gaat. Bovendien is de spelling in oudere bronnen niet eenduidig. Een klerk die de geboorteplaats van een huwelijkskandidaat uit het buitenland moest noteren, schreef de naam op zoals hij hem hoorde.
Simon Hart, gemeentearchivaris van Amsterdam, deed in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw uitgebreid onderzoek naar immigratie in de 17e en 18e eeuw. Daarbij legde hij een kaartsysteem aan van herkomstplaatsen van niet-Amsterdamse huwelijkspartners in de ondertrouwregisters van Amsterdam. Hij zocht uit waar de plaats lag en, als de plaats nog bestaat, wat de hedendaagse naam is. Hij deed ook onderzoek naar de handelsrelaties met de Oostzeelanden en met Nieuw Amsterdam. En alle ‘herkomstplaatsnamen’ die hij daarbij tegenkwam in notariële akten nam hij op in zijn kaartsysteem.
De herkomstfiches van Simon Hart zijn ter inzage op de studiezaal van het Gemeentearchief. Aan de hand van deze fiches kunt u bijvoorbeeld uitzoeken hoeveel mensen er voor 1811 uit Friesland in Amsterdam zijn getrouwd, of welke mensen uit Amersfoort, Abbeville of Axel kwamen. Op basis van de fiches is nu ook een lijst samengesteld met verwijzingen van oude naar nieuwe namen. Deze lijst, met in totaal 57.508 verwijzingen, kunt u hier (pdf) downloaden.
Let op
De lijst is niet bijgewerkt naar de hedendaagse situatie. Dus er kan bij plaatsnamen staan dat ze liggen in Rusland of in Oost Duitsland. De lijst is ook niet geredigeerd. Lees daarom, als u de aantekeningen van Hart niet begrijpt, de inleiding in de pdf. En ten slotte, in ieder onderzoek kunnen fouten of onvolledigheden voorkomen.
Harmen Snel hsnel@stadsarchief.amsterdam.nl (september 2006)
Peter Towey (july 2006)
Harmen Snel hsnel@stadsarchief.amsterdam.nl (mei 2006)