368.B: Archief van de Bank van Leening: tweede aanvulling

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

368.B

Periode:

1677 - 1980

INLEIDING

Deze inventaris beschrijft de tweede aanvulling op het archief van de Stadsbank van Lening te Amsterdam. De eerste inventaris van de Bank van Lening, verschenen in 1927, betrof het archief van het college van commissarissen over de periode 1614 - 1863 (archief 368). In 1981 verscheen een inventaris van de eerste aanvulling over de periode 1863 - 1960 (archief 368.A) van het archief van achtereenvolgens het college van commissarissen (tot 1898) en de directeur van de Stadsbank van Lening, in 1954 omgedoopt tot de Stadskredietbank voor roerende zaken. De aanstelling in 1898 van één directeur, belast met de dagelijkse leiding van de Stadsbank van Lening, leidde tot wijzigingen in de administratie. Bijgevolg zijn bij de bewerking van de eerste aanvulling twee archieven afgesplitst, te weten het archief van de Commissie van bijstand in het beheer van de Stadsbank van Lening (archief 5101; 1898 met oudere akten van borgtocht) en het archief van de commissarissen (1899 - 1911) en de Commissie van toezicht op de Stadsbank van Lening (archief 5255; 1911 - 1935).

De archiefbescheiden van de Stadsbank van Lening over de periode 1863 - 1960 die in 1981 aan het Gemeentearchief werden overgedragen en in de eerste aanvulling zijn beschreven werden indertijd aangetroffen op de zolder van het hoofdgebouw Oudezijds Voorburgwal 300. Deze archiefbescheiden waren afkomstig van de aldaar gevestigde hoofdbank en van een aantal hulpbanken die verspreid over de stad waren gehuisvest. Het archief vertoonde grote hiaten in de series betreffende correspondentie en financiële administratie.

Bij de overdracht van archiefbescheiden aan het Gemeentearchief in 1981 zijn echter niet alle stukken van vóór 1960 meegekomen. In 2000 werden de archiefbescheiden overgedragen waarop de inventaris van de tweede aanvulling is gebaseerd. Deze archiefbescheiden bevonden zich in kasten in de directeurskamer en op stellingen in een zolderkamer van het hoofdgebouw Oudezijds Voorburgwal 300. De overgedragen archiefbescheiden, daterend uit de periode 1677 - 1987, bestaan voor een groot deel uit die stukken die bij de overdracht in 1981 niet zijn overgedragen, en slechts voor een klein deel uit archiefbescheiden over de periode 1960 - 1980. Tevens werden foto's en glasnegatieven uit de periode 1890 - 1965 overgedragen aan het Gemeentearchief.

VERANTWOORDING VAN DE INVENTARISATIE

In de tweede aanvulling bevinden zich nauwelijks vergaderstukken of correspondentie, maar relatief veel stukken betreffende de (administratieve) geschiedenis van de eigen organisatie, beleidszaken, gebouwen en verbouwingen, en statistische gegevens over langere perioden waaronder een aantal compilaties van bedrijfsgegevens. Dit is vermoedelijk het gevolg van het feit dat het 'geheugen van de organisatie' bewaard werd in de kamer van de directeur. Rond 1910 is een serie van zes delen aangelegd met historische, economische en juridische gegevens over de Stadsbank van Lening. In de inventaris zijn deze delen niet als serie opgenomen maar over de desbetreffende rubrieken verspreid. Zij zijn te vinden onder de inventarisnrs. 1, 4, 13, 211, 216 en 217.

Bij de eerste aanvulling zijn enkele series niet of niet compleet overgekomen. Dit was bijvoorbeeld het geval voor de serie grootboeken die voor de periode 1876 - 1939 ontbraken. In deze laatste aanvulling zijn de grootboeken gelukkig aangetroffen en kon de serie worden gecompleteerd. De grootboeken uit de periode 1802 - 1875 zijn te vinden in archief 368, inv.nr. 225-232, de grootboeken uit de periode 1876 - 1939 in archief 368.B, inv.nrs. 90, 92 en 101-106 en het grootboek uit de periode 1940 - 1959 in archief 368.A, inv.nr. 456. De ontbrekende jaarverslagen uit de jaren '40 en '50 zijn eveneens in de tweede aanvulling te vinden (inv.nr. 7). Andere lacunes, zoals de kasboeken van de hulpbanken uit de jaren '50 en '60, blijven bestaan.

Bij het inventariseren werd zoveel mogelijk het rubriekenschema van de eerste aanvulling van de hand van J. Verseput gevolgd. De belangrijkste toegevoegde rubrieken zijn 'Statistiek' en 'Geschiedenis en documentatie'. Evenals in de eerste aanvulling zijn de stukken van de Gemeentelijke Commissie ter bestudering van het vraagstuk der Woekerbestrijding en opvolgers (inv.nrs. 234-238), een commissie waarin de directeur ambtshalve zitting had, opgenomen in de inventaris van het archief van de Stadsbank van Lening.

De omvang van de tweede aanvulling bedraagt ca. 4 strekkende meter. Vóór de bewerking bedroeg het ongeschoonde archiefbestand 7,74 strekkende meter en was nog eens 3,74 strekkende meter door medewerkers van het Gemeentearchief ter plaatse als te vernietigen aangemerkt.

Het oudste stuk dateert van 1677 (inv.nr. 221), enkele stukken dateren uit de periode tot 1840, het leeuwendeel van de stukken dateert uit de periode 1840 - 1960 en een klein aantal stukken uit de periode 1961 - 1980 met een uitschieter naar 1987 (inv.nr. 116).

Archiefvormers