Programma

Tentoonstellingen

Tekenen voor Amsterdam

14 Juni t/m 25 augustus 2013

Wendelien Schönfeld, Aanlegsteiger in de Dijksgracht met zwemmende jongeren, 2011, houtsnede.

De tentoonstelling Tekenen voor Amsterdam; kunstenaars zien de stad biedt een levendig en gevarieerd beeld van Amsterdam van de afgelopen jaren.

Er is werk te zien van meer dan vijftig kunstenaars waaronder Wendelien Schönfeld, Titus Dekker, Frans Koppelaar, Joanna Quispel, Lau Heidendael, Jaap Ploos van Amstel, Kris Spinhoven, en Bert Osinga.

Op onder meer tekeningen, aquarellen, etsen en lino’s zien we hoe de stad op veel plaatsen verandert, naast meer tijdloze beelden van schepen in het water of grachten in de binnenstad.

Een bijzonder onderdeel van de expositie is het werk Hemelsbreed van Theo de Feyter, getekend op locatie, langs een rechte lijn tussen zijn atelier in Osdorp en zijn woning in de Plantagebuurt. Uit deze serie zijn 20 bladen te zien, het gedeelte tussen de Ten Katestraat en de Nieuwe Herengracht.

Een belangrijke stimulans voor Amsterdamse kunstenaars was de oprichting van de zogeheten Commissie voor de tekeningen in 1934. Sindsdien worden er jaarlijks aankopen gedaan van vooral topografisch werk. Vanaf 2001 wordt deze regeling ondersteund door het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Zo zijn er sinds de jaren ’30 duizenden eigentijdse tekeningen en grafische werken aangekocht en in de collectie van het Stadsarchief terecht gekomen.
Op de tentoonstelling is een selectie te zien van het werk van de afgelopen jaren, in vervolg op de expositie die in 1998 was te zien in het Stedelijk Museum, ook onder de titel Tekenen voor Amsterdam, met destijds als ondertitel Het Gemeentearchief te gast in het Stedelijk Museum.

Amsterdam is al eeuwen een bron van inspiratie voor beeldend kunstenaars. De tentoonstelling toont aan dat die traditie springlevend is.
Liefhebbers van hedendaagse kunst en liefhebbers van Amsterdam zullen genieten van Tekenen voor Amsterdam.

Toegangsprijzen
Volwassenen € 6 Kinderen 12 tot 18 jaar € 4 Kinderen tot 12 jaar gratis
Archiefpas, Stadspas, 65+, CJP, Museumkaart € 4 Vrienden van het Stadsarchief, City Card Amsterdam en Rembrandtkaart gratis.

Openingstijden Dinsdag t/m vrijdag van 10-17 Zaterdag en zondag van 12-17

Meer informatie en activiteiten: www.stadsarchief.amsterdam.nl/tekenen

Presentaties

Amsterdam en slavernij

31 mei t/m 15 augustus 2013

Op 1 juli 2013 is het honderdvijftig jaar geleden dat de slavernij in Suriname en op de Nederlandse Antillen werd afgeschaft. Slavenhandel en slavernij maakten in de zeventiende en achttiende eeuw een belangrijk onderdeel uit van de Amsterdamse economie.

De weerslag hiervan is te vinden in de archieven van de stad, van families en van handelshuizen. Deze zomer besteedt het Stadsarchief uitgebreid aandacht aan de Amsterdamse betrokkenheid bij het slavernijverleden, met een themawebsite, presentaties in de Schatkamer en de Centrale Hal en een aantal bijeenkomsten.

Bekijk: http://stadsarchief.amsterdam.nl/slavernij

Toegang is gratis

Slaven van plantage Beekvliet in Suriname. Detail uit: Stukken betreffende de liquidatie van plantage Beekvliet, waarvan F. Berewout deelhebber was, met retro-acta en boedelinventarissen. Archief van de Bank Insinger en Co.

Theater

WIJ VERLANGEN ONZE VRIJHEID! is een theatrale rechtszaak over slavernij. De advocaten Locke en Capitein strijden om de ziel van de slavin Virginia. Zij verlangt haar vrijheid. Capitein en Locke spelen een dubbelzinnige rol. De theoloog Jacobus Capitein is als Afrikaanse jongen zelf slaaf geweest, maar pleitte in zijn Leidse proefschrift voor slavernij. De filosoof John Locke verwerpt slavernij omdat alle mensen gelijk zijn, maar bezit aandelen in de slavenhandel. De uitslag van het proces staat dus niet bij voorbaat vast. Virginia hoopt dat het recht zal zegevieren. Maar wat is waarheid?

Tekst: Cees Maris
Regie: Ab Gietelink
Acteurs: Ab Gietelink, Raymi Sambo,
Urmie Plein en Maureen Tauwnaar
Zang en dans: Rebecca Atanga
Techniek: Hobbe Faber
Wetenschappelijk advies: Aspha Bijnaar
Productie: Theater Nomade

Zondag 2 & 9 juni van 15 tot 16 uur
Stadsarchief (Koningszaal)
Toegang 5 euro
Reserveren: theater@stadsarchief.amsterdam.nl

Download flyer PDF (278,06 Kb)

Mechanici

Tegelijkertijd met het eerste grote retrospectief van het werk van de Amsterdamse fotograaf en publicist Philip Mechanicus in het Joods Historisch Museum toont het Maria Austria Instituut / MAI,
M E C H A N I C I . Frappante fotografie uit het archief van Philip Mechanicus. Vanaf 25 mei tot 12 september 2013 in de Kofferkluizen bij de Schatkamer.

De Groei van de Grachtengordel

De Groei van de Grachtengordel is een animatie in 3D waarmee de spectaculaire groei van Amsterdam tussen 1600 en 1700 inzichtelijk wordt gemaakt. We maken een vogelvlucht van 5 minuten over het Amsterdam van de Gouden Eeuw. We zien de stad van de Middeleeuwse kern binnen het Singel expanderen, tot met de aanleg van de Plantage de volledige grachtengordel is voltooid.

15 februari t/m 26 mei 2013

Evenementen

Werelderfgoedweekend

De grachtengordel is het jongste werelderfgoed in Nederland. De stad beleefde in de 17e eeuw haar Gouden Eeuw in economisch, politiek en cultureel opzicht en groeide daarmee uit haar voegen. Stadsuit­breiding was hard nodig. Het bestuur maakte daarom een uitbreidingsplan dat de stad vijf keer zo groot zou maken. De Amsterdamse grachtengordel is een stedenbouwkun­dig, waterbouwkundig en architectonisch meesterwerk en was, door de systematische aanplant van bomen langs de grachten en aanleg van prachtige tuinen, meteen een heel groene stad. Deze planmatige stadsuitbreiding heeft over de hele wereld als voorbeeld gediend.

De evenzijde van de Gouden Bocht van de Herengracht

Programma:

Zaterdag 15 juni

Zondag 16 juni
Rondleidingen en concert Museum Geelvinck Hinlopen Huis

Rond het thema van het Werelderfgoedweekend ‘muziek, verbinden en feestvieren’ worden er rondleidingen en een celloconcert georgani­seerd in het Museum Geelvinck Hinlopen Huis, Keizersgracht 663 te Amsterdam. Informatie en kaarten bestellen: www.geelvinck.nl.

Meer informatie en aanmelden (verplicht).

Open Monumentendag Amsterdam

Vierhonderd jaar grachtengordel vieren wij met vier Open Monumentendagen in Amsterdam. Tijdens elke editie gaan weer nieuwe panden open, waarvan vele voor het eerst en alleen voor deze gelegenheid. De volgende edities zijn op zondag 14 juli en het weekend van 14 & 15 september. Aan het einde van de reeks monumentendagen heeft u een schat aan kennis verzameld over de beroemdste grachten ter wereld.

*3de editie Open Monumentendag Amsterdam
zondag 14 juli

Bureau Monumenten & Archeologie viert 400 jaar grachten met vier keer Open Monumentendag Amsterdam. Na het succes van de eerste twee edities, gunnen vijftien nieuwe unieke panden bezoekers op zondag 14 juli gratis een kijkje in de negentiende eeuw. Een tijd van ongekende decoratielust, wooncomfort en stedelijke vorming. De Bazel is die dag het centraal informatiepunt. Naast gratis rondleidingen in Stadsarchief Amsterdam, voert theater Stuiter hier een kindervoorstelling op. Zie voor meer informatie www.amsterdam.nl/openmonumentendag.

Filmzaal

In onze Filmzaal draait doorlopend Amsterdam in de 20e eeuw. In een marathonvoorstelling vertonen we onze 9 decenniumfilms achter elkaar. Ruim vier uur film uit de bijzondere film- en videocollectie van het Stadsarchief Amsterdam en uit vele andere collecties, waaronder die van het Eye Filminstituut Nederland, van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en talloze particulieren.

Parkeerproblemen in 1950, een slapstick langs de grachten uit 1910, de Openluchtschool van de jaren dertig en de krakersrellen van de jaren tachtig. Maar ook amateurbeelden van Amsterdammers en historische reclamefilms.

Onze Filmzaal is gratis te bezoeken, de voorstelling is doorlopend. U kunt in- en uitlopen wanneer u wilt.

Rondleidingen

Het Stadsarchief organiseert rondleidingen in gebouw De Bazel, het imposante voormalige hoofdkantoor van de Nederlandsche Handelmaatschappij, een pronkstuk van de Nederlandse 20e- eeuwse architectuur. Onder deskundige begeleiding wordt u rondgeleid door de monumentale stijlkamers met een koloniaal verleden en in de Schatkamer, de permanente tentoonstellingsruimte met Art Deco schilderingen op de muren en plafonds. Vele bouwkundige en decoratieve elementen in zowel het gebouw als het exterieur herinneren aan een boeiend verleden van Nederlands grootste bank.

U bezoekt het Informatiecentrum, met alle informatie over Amsterdammers en hun stad, de Studiezaal originelen en de Filmzaal met prachtige historische films. Het Café kan worden bezocht, met diverse assortimenten, variërend van koffie/thee met gebak of een afternoon tea. Informatie over assortimenten in Café De Bazel is verkrijgbaar bij het maken van uw reservering.

Rondleidingen:
  • Zaterdag & zondag 14.00 uur
Kosten : 6 Euro volwassenen, 4 Euro (65+/Stadspas), kinderen tot 12 jaar gratis.

Als u zeker wilt zijn van een plek kunt u reserveren:
Telefonisch 020 - 25 11 511
(maandag t/m vrijdag 9.00 tot 17.00 uur)

Of per e-mail: rondleidingen@stadsarchief.amsterdam.nl
(u ontvangt een e-mail terug)

Groepsrondleidingen:
  • Op elk gewenst tijdstip tussen 10.00 en 16.00 uur (zon- en feestdagen vanaf 12.00 uur).
Kosten groepsrondleidingen: 85 Euro per groep van maximaal 20 personen (meerdere groepen tegelijk mogelijk).

Voor reservering van groepsrondleidingen en -ontvangsten neemt u contact op met Meino Schraal, bij voorkeur per e-mail: groepsrondleidingen@stadsarchief.amsterdam.nl
Of bel: 020- 2511619 (dinsdag t/m vrijdag)

Tijdens rondleidingen kan het gebeuren dat vanwege interne vergaderingen en conferenties niet alle stijlkamers te bezichtigen zijn. Bij het maken van een reservering is helaas niet altijd te voorspellen of dit het geval is. Onze excuses voor het eventuele ongemak.

Wandelingen

Mee in Mokum stadswandelingen

Mee in Mokum is sinds begin 2013 te gast bij het Stadsarchief Amsterdam. De stadswandeling Grachtengordel Zuid, tussen Leidsegracht en Amstel, vertrekt vanuit gebouw De Bazel. Om de samenwerking te vieren kunt u deze wandeling op zondag 26 mei gratis bijwonen.

De wandelingen starten om 13.00, 13.30 en 14.00 uur. U hoeft zich niet vantevoren aan te melden. Op 26 mei vinden ook de Open Monumenten Dagen plaats in het Stadsarchief dus houdt u rekening met de drukte.

Het beginpunt van de wandeling Grachtengordel Zuid, tussen Leidsegracht en Amstel, is het Stadsarchief Amsterdam in het gebouw De Bazel aan de Vijzelstraat. Het gebied dat u bewandelt is het Werelderfgoed kunstwerk dat beroemd is over de hele wereld. De route voert langs de rijke Herengracht en Keizersgracht, intiemere kleine grachten, winkelstraten, kunst, een houten kerk en eindigt met een riant uitzicht op de Amstel. Onderweg wijst de rondleider u op bijzondere details die u en anderen gemakkelijk over het hoofd zien.

Mee in Mokum wandelt met kleine groepjes, maximaal tien personen. Zo houdt u altijd contact met uw rondleider en de rondleider met u. De rondleiders zijn allen vrijwilligers. Hun passie is de geschiedenis van Amsterdam en de kennis van die geschiedenis delen zij, belangeloos, graag met u.

Geluidswandelingen

Vanaf zaterdag 1 december 2012

Vanaf december 2012 geeft Stadsarchief Amsterdam de geluidswandelingen van Soundtrackcity uit. Soundtrackcity maakt theatrale geluidswandelingen. In elke geluidswandeling wordt de stad op een andere manier benaderd via de fantasie, ogen en oren van kunstenaars. De geluidswandelingen zijn zeer verschillend van vorm en thematiek: ze zijn verrassend, fantasierijk, ontroerend, grappig of juist leerzaam. Welke ervaring de wandelaar ook heeft, de indrukken zijn zo intens dat de kijk op de wereld daarna niet meer dezelfde is.

Geluidswandelen is tegelijkertijd luisteren en wandelen. U luistert naar een speciaal gecomponeerde soundtrack die u langs een bepaalde route door de stad leidt. Het geluid heeft een rechtstreekse relatie met het gebied waar u doorheen loopt: verhalen van mensen die wonen en werken in het gebied, archiefmateriaal, muziek, omgevingsgeluiden en de stem van een gids.

Down by the Riverside (langs de Amstel)

Bij de receptie van het Stadsarchief kunnen de wandelingen worden verkregen:

De gebruiker ontvangt een MP3 speler en koptelefoon waarmee de wandeling kan worden gelopen. De kosten bedragen €11,45.

In samenwerking met:

Schatkamer

Als u de metersdikke kluisdeuren bent gepasseerd krijgt u de indruk alsof u in een Egyptische grafkamer aankomt.

De Schatkamer bestaat uit twee verdiepingen, waarbij de bovenste het karakter van een galerij heeft. In de Schatkamer bevinden zich de originele stukken uit de archieven en collecties. In de sfeervolle ruimte staan vitrines opgesteld en ook de ladekasten met daarin de documenten. Een bezoek aan de Schatkamer brengt u wel heel dichtbij de mensen die getuigen waren van soms ontroerende, beslissende momenten in de Amsterdamse geschiedenis.

Bekijk ook de online Amsterdamse schatten

Presentaties in de Schatkamer

Amsterdam in gesprek

Elke 1e en 3e zondag van de maand worden spraakmakende gastsprekers geïnterviewd, over onderwerpen uit de roemruchte Amsterdamse geschiedenis. Of een actueel onderwerp wordt in historisch perspectief besproken.

Aanvang om 15.00 uur.
Toegang is gratis.

Let op: gezien de capaciteit van de zaal kunnen we maximaal 100 mensen toelaten.

Zondag 5 mei

Kampgedichten Naderhand/Nachher van Felix Oestreicher

Met Helly Oestreicher (dochter) en Ton Naaijkens (vertaler en bezorger van de gedichtenbundel Naderhand/ Nachher)

Felix Oestreicher, 1940. Foto Maria Austria/MAI

Tijdens deze bijeenkomst van Amsterdam in gesprek vertelt Helly Oestreicher over haar familiegeschiedenis en de totstandkoming van de gedichtenbundel. Vertaler Ton Naaijkens spreekt over zijn samenwerking met Helly en de wijze waarop hij te werk is gegaan bij het vertalen van de in het Duits geschreven gedichten.

De gedichten en dagboeknotities die Felix Oestreicher (1894-1945) schreef in kamp Westerbork en het concentratiekamp Bergen-Belsen vormen de basis voor de presentatie Naderhand/Nachher in het Stadsarchief Amsterdam. Aanleiding voor zowel het gesprek op zondag 5 mei als deze presentatie in het Stadsarchief, is de publicatie van het boek Naderhand/Nachher met kampgedichten van Felix Oestreicher en fotocollages van zijn dochter Helly Oestreicher. Het boek is een uitgave van AFdH Uitgevers.

Helly en Beate, Gorsse l juli 1945. Foto Maria Austria/MAI

In het Stadsarchief zijn twee presentaties te zien. Op panelen in de hal worden elf gedichten van Felix Oestreicher getoond, aangevuld met zijn dagboekaantekeningen en familiefoto’s. Een aantal daarvan is vervaardigd door de bekende fotografe Maria Austria, de jongste zuster van Felix Oestreicher. In de Schatkamer van het Stadsarchief zijn bijzondere documenten te zien uit het onlangs geschonken familiearchief. Een bijzonder archief omdat er veel van deze Tsjechisch-Joodse familie en haar lotgevallen bewaard is gebleven.

Cursussen

Het Stadsarchief Amsterdam biedt diverse cursussen aan. De cursussen vinden plaats in het leslokaal van het Stadsarchief Amsterdam, Vijzelstraat 32. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Pieter Flinkenflögel: archiefcursus@stadsarchief.amsterdam.nl.

Paleografie

De cursus Paleografie (oud schrift) helpt degenen die bij onderzoek stuiten op archiefstukken die moeilijk leesbaar zijn. Vooral in zeventiende-eeuwse of nog vroegere teksten is het schrift anders dan het huidige. Ook bepaalde afkortingen en woorden die nu niet meer gangbaar zijn, kunnen problemen opleveren. De lessen behandelen het schrift van de vijftiende tot de negentiende eeuw. In elke afzonderlijke les wordt u meegenomen naar een aansprekend thema uit de geschiedenis van Amsterdam. Behalve dat u oefent met vele verschillende oude handschriften, leert u tevens het een en ander over onderwerpen als weeshuizen, kerken, scheepvaart, rampzalige gebeurtenissen, koloniën, enzovoort, enzovoort.

U ontvangt bij de eerste les de teksten en het cursusschema.

Tijdstip: 11 zaterdagmiddagen van 15.00-17.00 uur.
Data: 21 september – 30 november 2013
Locatie: leslokaal Stadsarchief Amsterdam, Vijzelstraat 32
Kosten: € 150,- voor gehele cursus, inclusief lesmateriaal.
Aantal deelnemers: minimaal 8 en maximaal 15 per cursus.
Informatie: Pieter Flinkenflögel, archiefcursus@stadsarchief.amsterdam.nl

Brand van het oude Stadhuis te Amsterdam op 7 Juli 1652. Tekening H. Spilman. Afbeeldingsbestand: 010094001183

Genealogie

In de cursus Genealogie worden allerhande bronnen behandeld die u nodig heeft voor uw genealogisch onderzoek. Aan de orde komen de Burgerlijke Stand, het Bevolkingsregister, de Doop-, Trouw- en Begraafregisters. Maar ook de notariële archieven, de archieven van de Weeskamer, kerkelijke archieven en die van andere instellingen. Tevens ontdekt u wat het internet de genealoog heeft te bieden. In zeven gevarieerde lessen leert u hoe u meer te weten kunt komen over uw voorvaderen. Het programma bestaat uit: Tijdstip: zeven zaterdagmiddagen van 12.15-14.15 uur
Data: 21 september – 2 november 2013
Locatie: leslokaal Stadsarchief Amsterdam, Vijzelstraat 32.
Kosten: € 110,- voor de gehele cursus, inclusief lesmateriaal.
Aantal deelnemers: minimaal 8 en maximaal 15.
Informatie: Pieter Flinkenflögel, archiefcursus@stadsarchief.amsterdam.nl

Gezinskaart van burgemeester De Vlugt. (Zie ook Amsterdamse Schatten: Bevolkingsregister)

Joodse Genealogie

“Mijn voorvader heette Samuel, maar noemde zich ook Salomon, Zadok en Soesman. Kan dat eigenlijk wel?” Moet je om Joodse genealogie te kunnen bedrijven Hebreeuws kennen? Is er verschil tussen de bronnen bij onderzoek naar Hoogduitse en Portugese Joden? Deze en andere vragen komen aan bod bij de cursus Joodse Genealogie. Het programma bestaat uit:
Tijdstip: Vijf woensdagmiddagen van 14.00 - 16.00 uur
Data: 2 oktober - 16 oktober, 30 otober en 6 november 2013
Locatie: leslokaal Stadsarchief Amsterdam, Vijzelstraat 32.
Kosten: € 80,- voor de gehele cursus, inclusief lesmateriaal.
Aantal deelnemers: minimaal 8 en maximaal 15.
Informatie: Pieter Flinkenflögel, archiefcursus@stadsarchief.amsterdam.nl

Huizenonderzoek in Amsterdam

Bij het Stadsarchief is het mogelijk onderzoek te doen naar de geschiedenis van huizen, bijvoorbeeld het huis waarin u woont. In verschillende bronnen zijn hierover gegevens te vinden. Zo kunt u kijken of er oude foto’s en prenten zijn van uw huis, wie er allemaal in hebben gewoond, wie de eigenaars zijn geweest en misschien is te achterhalen wanneer het is gebouwd. Wegens de stedelijke ontwikkeling van Amsterdam ligt de nadruk van deze cursus op het gebied binnen de Singelgracht. Dit onderzoek kan ingewikkeld en tijdrovend zijn, via de cursus maakt u kennis met de mogelijkheden die de archieven u bieden.

Het programma bestaat uit:

Tijdstip: Vier zaterdagmiddagen van 12.15-14.15 uur.
Data: 9 november – 30 november 2013
Locatie: leslokaal Stadsarchief Amsterdam, Vijzelstraat 32
Kosten: € 65,- voor de gehele cursus, inclusief lesmateriaal.
Aantal deelnemers: minimaal 8 en maximaal 15.
Informatie: Pieter Flinkenflögel, archiefcursus@stadsarchief.amsterdam.nl

Rustenburgerstraat, door H. M. J. Misset. De huizen werden afgebroken voor het doortrekken van de Van Woustraat. Afbeeldingsbestand: 010097001974

Stadsboekwinkel

Foto: Ton van Rijn
De Stadsboekwinkel is gespecialiseerd in publicaties over Amsterdam. De winkel is in de eerste plaats een service aan de bezoekers van Stadsarchief. Maar ook voor mensen die op zoek zijn naar een cadeau met een Amsterdams accent is de winkel een bezoekje waard.

Stadsboekwinkel

Café de Bazel

Foto: Ton van Rijn
In de hal van het Stadsarchief vindt u café De Bazel, ontworpen door architecten Claus en Kaan. Het is er sfeervol en levendig. Vanuit het café heeft u een prachtig uitzicht op de monumentale hal met zijn schitterende vloer van groene en zwarte Venetiaanse glastegels en de hoge witte zuilen die de blik leiden naar het hoge glazen dak. De hal doet denken aan de kantoorhal van het Larkinbuilding uit 1904 dat ontworpen is door de bekende Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright. Karel de Bazel heeft meer ruimtelijke spanning gecreëerd, onder andere door de afstand tussen de kolommen in de hal te variëren en de tweede verdieping tot midden in de hal te laten doorlopen.

Het café heeft 60 zitplaatsen en is geopend van 10.00 tot 17.00, op zaterdag en zondag van 11.00 tot 17.00. De lunchkaart is gevarieerd en biedt verrassende gerechten. Bij de koffie en thee kunt u genieten van zoete delicatessen die met verse ingrediënten en volgens eigen recept worden bereid. U bent ook welkom voor een glas fris, bier of wijn of vers geperst vruchtensap. Op verzoek serveren wij een echte Engelse Afternoon Tea!

Café de Bazel

Laatst bijgewerkt op 13 juni 2013