Documentaire foto-opdrachten

Documentaire foto-opdrachten Amsterdam 2011

Sinds 1972 laten het Amsterdams Fonds voor de Kunst en het Stadsarchief consequent en op artistiek niveau de stad, de bewoners en allerlei stedelijke fenomenen vastleggen: fotografie als maatschappelijk betekenisvol medium om het tijdsbeeld op te tekenen en voor latere generaties te bewaren. Jaarlijks worden drie projecten met ieder ongeveer € 10.000 gesubsidieerd, waarvoor ongeveer 20 foto’s moeten worden afgedrukt.

Fotografen worden uitgenodigd om vóór 1 juni 12 uur ’s morgens plannen in te sturen voor een fotografisch project over Amsterdam.

De projectopzet omvat een korte inhoudelijke beschrijving, een motivatie en een cv (indien per post alle in vijfvoud) en kenmerkt zich door professionaliteit, een onderzoekende houding en originaliteit. Gelieve geen foto’s mee te sturen. Pas na een eerste selectie worden fotografen op basis van het schriftelijke plan uitgenodigd een portfolio in te leveren op 29 juni.

De projectopzet kan per mail of per post worden opgestuurd naar:

Stadsarchief Amsterdam

t.a.v. mw. R. Groskamp
Postbus 51140
1007 EC Amsterdam
rgroskamp@stadsarchief.amsterdam.nl

Voor inlichtingen: mw. A. van Veen, tel.: 020-2511660 (alle dagen behalve woensdag)

Uiterlijk 15 juli 2011 zullen de geselecteerde fotografen bekend worden gemaakt.

Foto-opdrachten 2011 toegekend

Uit de inzendingen van 146 fotografen is dit jaar gekozen voor Morad Bouchakour met zijn project Algerijnen en Robin de Puy met Eén jaar Amsterdam.

Morad Bouchakour (1963) is kind van een Algerijnse vader en een Nederlandse moeder. Zijn vader kwam op eigen gelegenheid naar Amsterdam om hier zijn geluk te zoeken. Hij trof hier een klein aantal landgenoten die in de jaren zestig en zeventig een hechte groep vormden en eenmaal per jaar met hun gezinnen bij elkaar kwamen. De fotograaf gaat op zoek naar de eerste generatie Algerijnen om hen te portretteren en te interviewen over hun dromen en verlangens van destijds, hun integratie in een stad als Amsterdam en hun zelfbeeld op gevorderde leeftijd. De close-ups, omgevingsportretten en interviews vormen een drieluik.

Morad Bouchakour, Tyrone uit de serie Mix, 2010

Robin de Puy (1986) arriveerde pas onlangs in Amsterdam. Tijdens haar opleiding aan de Photo Academy Rotterdam bleef ze thuis wonen op Goeree-Overflakkee, maar na de voltooiing van haar opleiding waagde ze de sprong naar de hoofdstad. Haar serie gaat over de eenzaamheid van een nieuwkomer in een vreemde stad. De fotografe portretteert de mensen die ze hier ontmoet, die haar iets leren of haar om andere redenen intrigeren en de plekken waar haar iets overkomt. Ook spullen die haar avonturen in Amsterdam bevestigen worden gefotografeerd. De Puy combineert haar eigen werk met oudere beelden van de geportretteerden.

Robin de Puy, Vôo da Borboleta, 2011

Meer dan 5000 van de in opdracht gemaakte foto’s zijn al gedigitaliseerd en te bekijken in de Beeldbank Amsterdam. Voor een overzicht van alle verleende opdrachten kunt u de inventaris raadplegen.

Foto-opdrachten 2009 toegekend

Dit jaar legden 91 fotografen hun plannen om Amsterdam fotografisch vast te leggen voor aan de documentaire fotocommissie van het Stadsarchief en het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Vier voorstellen werden gehonoreerd met een opdracht: ‘Geknipt in Amsterdam’ door Dirk-Jan van der Burg, , ‘Set Amsterdam’ door Dana Lixenberg , ‘Kleine archeologische vondsten Noord/Zuidlijn’ door Harold Strak en ‘Chineze homosexuele jongeren in Amsterdam‘ door Xiao Xiao Xu.

Dirk-Jan van der Burg

Voor Dirk-Jan van der Burg (1978) is de kapper en het kappersritueel dé manier om de Multiculturele stad zichtbaar te maken. In verschillende Amsterdamse kapperszaken, van de Afrikaanse kapper in de Bijlmer tot de trendy kapper in de binnenstad, zal hij de klanten vastleggen terwijl ze gewassen, geknipt, geverfd en gedroogd worden. De onderstaande foto is afkomstig uit zijn serie over inspraakavonden.

Dana Lixenberg

Met ‘Set Amsterdam’ zal Dana Lixenberg (1964) een serie stadsgezichten, landschappen en interieurs portretteren aan de hand van de locatielijst van de V.P.R.O-serie A’dam-Eva, die is opgenomen op zeer uiteenlopende plaatsen in Amsterdam. Lixenberg wilde al eerder een serie foto’s van Amsterdam maken maar vond zichzelf te zeer vertrouwd met haar omgeving om nog een neutrale kijker te kunnen zijn. Het scenario van A’dam-Eva zal haar leiden naar ongekende en onvermoede plekken van de stad.

Harold Strak

Harold Strak (1959) richt zijn blik de laatste jaren steeds meer op kleinere objecten waarbij de oppervlakte daarvan -de textuur, het detail en de metaaluitdrukking- een belangrijke rol spelen. Voor het Stadsarchief en het AFK zal hij kleine archeologische vondsten die gedaan zijn bij de werkzaamheden aan de Noord-Zuidlijn van zeer nabij fotograferen om zichtbaar te maken wat het blote oog in eerste instantie ontgaat.

Xiao Xiao Xiu

De jonge fotografe Xiao Xiao Xiu (1984) zal Chinese homoseksuele jongeren in Amsterdam portretteren. Jongeren die vaak te maken hebben met het taboe dat op homoseksualiteit rust in de Chinese gemeenschap en worstelen met de verschillen in cultuur: de vrije en open sfeer in Amsterdam en de gesloten afwerende houding in de eigen gemeenschap. Xiao Xiao Xiu kwam in 1999 van China naar Nederland.

Eerdere opdrachten in de Beeldbank

Bijna 5000 van de in opdracht gemaakte foto’s zijn al gedigitaliseerd en toegankelijk via deze link naar onze Beeldbank. Voor een overzicht van alle verleende opdrachten kunt u de Inventaris raadplegen.

Foto-opdrachten 2008

Uit de inzendingen van 102 fotografen is dit jaar de keus gevallen op de projecten ‘Uit de kunst’ van Daniëlle van Ark en ‘Audience’ van Raimond Wouda.

Daniëlle van Ark, uit de serie For Art’s Sake, New York 2004-2006

Daniëlle van Ark (1974) wil op ontdekkingsreis gaan door Amsterdam en de hoofdstedelijke kunstwereld vastleggen. In New York, waar ze van 2004-2006 woonde, raakte ze in de ban van de wijk Chelsea waar honderden galeries zijn gevestigd en zich ’s avonds de rituelen rond de vernissages voltrekken. Na ook kunstbeurzen en depots in kunstmusea te hebben gefotografeerd en meest recent kantoren in musea voor moderne kunst (‘Sorry voor de rommel’) wil Van Ark nu Amsterdam als kader gebruiken en vanuit de positie van buitenstaander de bezoekers en bezitters van kunst en de locaties waar kunst te zien is, gaan vastleggen.

Raimond Wouda, Theater De Flint, Amersfoort 2008

In het werk van Raimond Wouda (1964) is het accent de laatste jaren steeds meer komen te liggen op (individuen in) groepen en hun identiteit. Met zijn fotografie wil hij de sociale interactie tussen mensen die deel uitmaken van een groep zichtbaar maken. Voor deze opdracht gaat hij zich bezighouden met het publiek in theaters. Amsterdam kent vele theaters, met ieder hun eigen architectuur en een divers publiek. In plaats van het podium en de voorstelling zullen nu het theater en het publiek centraal staan op het moment vlak voordat het doek opgaat en het vol verwachting van wat komen gaat zijn plaatsen heeft ingenomen.

Voltooide foto-opdrachten

Van de lichting 2006 zijn nu alle projecten afgerond. De series Comfort Zone 1 van Otto Snoek en Snackbars van Marijn Scheeres zijn al in de Beeldbank opgenomen. Daar zal binnenkort ook het project P.I. (Penitentiaire Inrichtingen Amsterdam) van Nico Bick aan worden toegevoegd. Nico Bick drong door tot in het hart van de ‘Bijlmerbajes’ Terwijl de vier torens aan de Wenckebachweg een belangrijke landmark zijn in het stedelijk landschap, is de binnenkant van dit gebouwencomplex voor de meesten onbekend terrein. De fotograaf legde minutieus de interieurs van cellen van gedetineerden, de intakecellen, de recreatieruimten, luchtcellen, binnenplaatsen, verbindingsgangen en controlekamers vast, evenals de betonnen muur die het hele complex afschermt. Op deze manier is er een volledige ‘cartografie’ ontstaan van dat wat weliswaar deel uitmaakt van het collectieve bewustzijn, maar normaal onzichtbaar blijft. Dankzij extra ondersteuning van het Amsterdams Fonds voor de Kunst heeft het project kunnen uitgroeien tot een serie van 70 beelden.

Nico Bick, Penitentiaire Inrichting Amsterdam, 2007-2008

De Belgische architect en beeldend kunstenaar Stani Michiels heeft voor zijn project Horizontale observaties een innovatieve techniek toegepast. Als uitgangspunt heeft hij de tram- en buslijnen die Amsterdam doorkruisen, gekozen. Met een digitale videocamera die 25 beelden per seconde opneemt, heeft hij zo de ervaring van de reiziger door de stad vastgelegd, steeds van begin tot eindpunt en weer terug. Op die manier ontstaan eindeloze, continue foto’s waarop hele straten en wijken zijn vastgelegd. Het alledaagse stadsdecor ontrolt zich voor het oog van de beschouwer, in een continue ruis van indrukken waarbij plotselinge overgangen voor onvoorspelbare visuele prikkels zorgen. Het element tijd neemt een belangrijke plaats in bij deze ‘foto’s’, wat goed zichtbaar wordt als de schemering zijn intrede doet en de stad met zijn lichten een heel ander aanzien krijgt. Stani Michiels doet ons de zo vertrouwde stad op een verrassend nieuwe manier ‘lezen’.

In een vervolgproject moet de software ontwikkeld worden om het werk ook via internet aan te bieden op een zodanige manier dat de gebruiker zelf zijn routes door de stad kan kiezen.

Stani Michiels, Horizontale observaties (detail), 2007-2008

Foto-opdrachten 2007

Dit jaar kon de adviescommissie voor de Documentaire foto-opdrachten van het Amsterdams Fonds voor de Kunst afk.nl en het Stadsarchief Amsterdam een keuze maken uit 49 inzendingen. Na de eerste ronde werden 8 fotografen uitgenodigd een portfolio in te leveren. Uiteindelijk viel de keus op de volgende projecten:

Marco van Duyvendijk, Ioana, Cornesti, Roemenie 2000

De fotograaf Marco van Duyvendijk (1974) wil zich voor zijn project concentreren op de ‘eerste generatie’ arbeidsimmigranten uit Polen, Roemenië en Bulgarije. Hij heeft in Roemenië gewoond en daar de taal geleerd en heeft ook veel door andere Oost-Europese landen gereisd. De groep Oost-Europeanen in Nederland neemt snel in omvang toe en zorgt voor een zichtbare verandering in het straatbeeld. Voor deze serie kiest Van Duyvendijk voor een combinatie van documentaire en portretfotografie, waarbij de 3 verschillende nationaliteiten elk een apart onderdeel van de serie zullen uitmaken.



Erik Klein Wolterink, Mijn keuken 2007

Erik Klein Wolterink (1965) studeerde dit jaar af aan de Academie voor Kunst en Vormgeving Sint Joost in Breda. Klein Wolterink gaat als een cartograaf te werk bij het inventariseren van het privédomein van Amsterdammers. Hij brengt hun keukens in kaart door ieder kastje, lade, oven, koelkast en aanrecht afzonderlijk te fotograferen en vervolgens deze deelbeelden weer te monteren tot een volledige keuken. Zo ontstaat een ’plattegrond’ waarin de parafernalia van Amsterdamse huishoudens haarscherp en gedetailleerd zijn vastgelegd. Voor dit project gaat hij op zoek naar de eigenheid van Amsterdammers met verschillende achtergronden, zoals die zich openbaart in het aanrechtkastje.

attentie(Bekijk een online presentatie op de website van Erik Klein Wolterink



Wim Klerkx, Regelcentrum van de proeffabriek voor medicijnen, bij Sanofi-Aventis in Montpellier 2006

Wim Klerkx (1968) gaat lastig in beeld te brengen onderwerpen niet uit de weg. Zijn interesse gaat uit naar technologieën en structuren die het functioneren van de moderne samenleving mogelijk maken. Hij fotografeerde eerder in het natuurkundig laboratorium CERN in Genève, in de chemische en farmaceutische industrie, in de wereld van Indiase computerprogrammeurs en verdiepte zich in het functioneren van de mensenrechtenmachine van de Verenigde Naties. Voor zijn nieuwe project richt hij zich op de technische infrastructuur van de stad die al bubbelend en zoemend de Amsterdammer van allerlei vanzelfsprekende gemakken voorziet, zoals drinkwater, energie, reiniging, transport en telecommunicatie.

2005 en 2006

Van de lichtingen 2005 en 2006 zijn 4 projecten afgerond en toegevoegd aan de collectie van het Stadsarchief.



Lisette van de Pavoordt, Europaboulevard, bouwput stadsdeelkantoor, 8 maart 2007, Uit de serie Reconstructie Amsterdam

Lisette van de Pavoordt (opdracht 2005) trok in de loop van 2006 en 2007 van noord naar zuid en van oost naar west langs de talloze bouwputten die het Amsterdamse stadsbeeld domineren. Ze documenteerde daarmee de drang naar vernieuwing en behoefte aan profilering die de moderne stad kenmerken. Bouwputten vormen een tijdelijk universum waar wordt gebouwd aan de toekomst van de stad, terwijl een deel van het verleden verdwijnt.



Anne Marie Trovato, Zeynep de dag na haar 14e verjaardag, 16 juli 2006. Uit de serie Zeynep, waar ga je naar toe?

Anne Marie Trovato (opdracht 2005) volgde het Turkse meisje Zeynep, een puber tussen twee culturen. Zeynep woont met haar vader, diens twee vrouwen en haar twee zusjes in de Pijp. De fotografe volgt het geïsoleerd levende gezin al langere tijd, maar heeft zich voor dit project geconcentreerd op de oudste dochter die op haar 13e de basisschool verliet om naar het VMBO-T te gaan. Voor het eerst buiten de eigen wijk, met nieuwe vriendinnen en nieuwe ervaringen. Trovato maakte een intiem portret van een Amsterdams meisje in een belangrijke fase van haar leven.



Marijn Scheeres, De Snackstek in de Dapperstraat (links) en Snackbar Cido in de Van Hallstraat (rechts) 2007. Uit de serie Snackbars in Amsterdam

Niet weg te denken uit het buurtleven: de snackbar. Marijn Scheeres (opdracht 2006) bezocht er vele en verbaasde zich over de duidelijk herkenbare esthetiek: geel en rood, zelf bedachte typografie, verkleurde lichtbakken, kilheid in de ene zaak, elders een poging om het etablissement gezellig te maken met een foto van de hond naast de flipperkast. Overal brandt het tl-licht en is de patat goudgeel. In dit universum van de Hollandse snack maakte Scheeres een serie stills in de vorm van tweeluiken.



Otto Snoek, Leidsestraat 2006. Uit de serie Comfortzone 1

Amsterdam kent een veelzijdig en omvangrijk aanbod van vermaaksevenementen. De behoefte aan vermaak heeft een sterke invloed op de ontwikkeling van binnensteden. Otto Snoek (opdracht 2006) concentreerde zich op het fenomeen van de stadsrecreanten in Amsterdam. Pret hebben is een heuse dagtaak geworden voor de Westerse mens, die over veel vrije tijd en een gevulde portemonnee beschikt. Maar door de voortdurende herhaling slaat de verveling genadeloos toe.

Laatst bijgewerkt op 25 okt 2011